എനിക്കറിയുന്നിടത്തോളം, ഇങ്ങനെയൊരു പെരുമാറ്റത്തെ ന്യായീകരിക്കാനും വേണ്ടി ഞാനൊന്നും ചെയ്തിട്ടില്ല; എനിക്കു നിങ്ങളോടുള്ള സ്നേഹം നിലച്ചുകഴിഞ്ഞുവെന്ന് വ്യക്തമായിത്തന്നെ ഞാൻ പറഞ്ഞതാണ്. ഞാൻ നിങ്ങൾക്കു കൈ തന്നു, പ്രേമത്തിന്റെ സ്ഥാനത്ത് സൌഹൃദം സ്വീകരിക്കാൻ ഞാൻ നിങ്ങളോടാവശ്യപ്പെടുകയും ചെയ്തു. എന്തിനാണു നിങ്ങൾ എന്നോട് ഈ നീരസം കാണിക്കുന്നത്? ഞാൻ കാപട്യം കാണിച്ചിട്ടില്ല. ഞാൻ വിശ്വസ്തയായിരുന്നു; ഞാൻ നിങ്ങളെ വഞ്ചിച്ചിട്ടില്ല; ഞാൻ പൂർണ്ണമായും നിങ്ങളുടേതായിരുന്നു. തനിക്കുള്ളത് കൈവിട്ടുപോകാതെ നോക്കാൻ നിങ്ങൾക്കറിയില്ലായിരുന്നു എന്നതാണ് നിങ്ങൾ ചെയ്ത കുറ്റം.
പുറമേ, പ്രിയപ്പെട്ട ജീൻ, എനിക്കു പറഞ്ഞിട്ടുള്ളതല്ല ജീവിതാനന്ദം എന്നു കൂടി നിങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കണം. പുതിയ പുതിയ അനുഭൂതികളെ, പുതിയ പുതിയ വികാരങ്ങളെ നിരന്തരമായി തേടി നടക്കുകയാണു ഞാനെങ്കിൽ അതെന്റെ കുറ്റവുമല്ല. ജീവിതാന്ത്യം വരെയും ഞാൻ അങ്ങനെയൊരാളായിരിക്കും. പോയ രാത്രിയിൽ എത്ര അസംതൃപ്തയായിരുന്നോ, അത്രതന്നെ അസംതൃപ്തയാണ് ഈ രാവിലെയും ഞാൻ. ഏതൊരാൾക്കു നല്കാൻ കഴിയുന്നതിലുമധികം ഉത്തേജനമാണ് എന്റെ ഹൃദയം ആവശ്യപ്പെടുന്നത്. എന്റെ ഈ ദുർബലമായ ഉടൽ പ്രണയത്തിന്റെ ചടങ്ങുകളാൽ തളർന്നുപോയിരിക്കുന്നു. എവിടെയുമില്ല പക്ഷേ, ഞാൻ സ്വപ്നം കാണുന്ന ആ സ്നേഹം.
നിലം പറ്റിക്കിടക്കുന്ന അവസ്ഥയിലാണ് ഈ നിമിഷം ഞാൻ. എന്റെ ജീവിതം നിലച്ചപോലെ തോന്നിപ്പോകുന്നു. സന്തോഷമോ ദുഃഖമോ ഞാൻ അറിയുന്നില്ല. നിങ്ങൾക്കെന്നെ മറക്കാൻ കഴിയട്ടെ എന്നു ഞാനാശിക്കുന്നു. ഞാൻ എന്തു ചെയ്യാൻ? എന്നോടൊരിക്കലും കോപം തോന്നരുത്. പൂർണ്ണതയില്ലാത്ത ഒരു വ്യക്തിയാണു ഞാനെങ്കിലും ഹൃദയം കൊണ്ടു ഞാൻ നല്ലവളാണ്. നിങ്ങളുടെ വേദന ശമിപ്പിക്കാൻ എനിക്കു കഴിഞ്ഞിരുന്നെങ്കിൽ ഞാൻ അതു ചെയ്തേനെ! പക്ഷേ നിങ്ങൾ ആവശ്യപ്പെടുന്നത് എന്റെ സ്നേഹമാണ്; അതിനെ കൊന്നതും നിങ്ങളായിരുന്നു!
ഞാൻ കെഞ്ചുകയാണു ജീൻ, നമുക്കു സുഹൃത്തുക്കളാവാം.
1874 ജനുവരി
ഫ്രഞ്ചു നാടകവേദിയിലെയും ആദ്യകാലസിനിമയിലെയും ഏറ്റവും പ്രശസ്തയായ നടി സാറാ ബേൺഹാർട്ട്(1844-1923) സഹനടനും പൂർവകാമുകനുമായ ജീൻ മോനേ-സള്ളിക്കയച്ചത്.)
